Nho sinh và lục nghệ

Mây bồng bềnh dưới chân, tiếng hạc kêu xa xăm, những chàng trai trẻ tuấn tú luyện võ trên thiên đài, toát lên vẻ uy nghiêm và tao nhã. Đây là một cảnh trong chương trình "Múa cổ điển nam" của Shen Yun. Không biết những ai đã xem chuyến lưu diễn Shen Yun năm 2022 còn nhớ không nhỉ?

Khổng Tử, dựa trên Chu Lễ, đã đặt ra tiêu chuẩn tu dưỡng kỹ năng của bậc nho sinh với Lục Nghệ - Lễ, Nhạc, Xạ (bắn cung), Ngự (cưỡi xe, điều khiển ngựa), Thư (viết chữ), và Số (tính toán). Hệ thống giáo dục cổ đại này của Trung Hoa đã có ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ khu vực châu Á, đặc biệt là nền giáo dục truyền thống của Nhật Bản và Hàn Quốc. Tiết mục “Múa cổ điển nam” của Shen Yun chính là thể hiện khí chất văn võ song toàn của các nho sinh xưa.

Vì sao các nho sinh phải tu tập Lục Nghệ?

Chúng ta hãy cùng xem xét nội dung của từng loại nghệ thuật và lý do tại sao Khổng Tử lại khuyến khích học trò của mình học chúng.

Lễ là lễ nghi. Khổng Tử cho rằng, nếu một người không hiểu lễ nghi và những quy tắc trong giao tiếp giữa con người với nhau, thì chắc chắn sẽ không thể hòa hợp với người khác, càng không thể đứng vững trong xã hội. Vì vậy, đối với một con người, điều đầu tiên phải học chính là Lễ.

Nhạc là âm nhạc. Nhạc là âm thanh hòa hợp của trời đất, có thể nuôi dưỡng và gột rửa tâm tính. Nhạc và Lễ tương phụ tương thành,bổ trợ cho nhau, kết hợp hài hòa giữa nhu và cương. Nho sinh thời xưa chủ yếu tu tập cổ nhạc, vốn được sáng tác bởi những bậc thánh hiền có đạo đức sâu dày.

Xạ là thuật bắn cung. Khi luyện bắn cung, người học phải tập trung cao độ, không được để tạp niệm xen vào. Đây không chỉ là một kỹ năng, mà còn là phong thái của bậc quân tử. Trong Lễ Ký có câu: “Phát nhi bất trung, phản cầu chư kỷ” - nghĩa là bắn mà không trúng thì phải tự xem xét lại bản thân. Khi mũi tên không trúng mục tiêu, điều quan trọng là tự nhìn lại bản thân để tìm ra nguyên nhân, chứ không đổ lỗi cho người khác và hoàn cảnh bên ngoài.

Ngự là điều khiển xe ngựa. Điều này có phần giống với môn cưỡi ngựa của giới quý tộc châu Âu. Yêu cầu người điều khiển phải khiến tiếng xe vận hành hòa nhịp với tiếng chuông ngọc; chạy nhanh men theo bờ cong mà không rơi xuống nước; khi đi ngang qua vị trí biểu thị cho Thiên tử thì phải hành lễ; lúc đi qua các lối thông đạo phải điều khiển thuần thục; còn khi đi săn, truy đuổi chim thú thì phải bắn trúng từ bên trái.

Thư là chữ viết, bao hàm cả nghệ thuật thư pháp và văn chương. Chữ viết phản ánh tính cách, văn chương phản ánh tâm hồn. Và cũng giống như các kỹ năng khác, truy đến tận cùng, tất cả đều là sự tu dưỡng nội tâm.

Số là thuật số. Thông qua nghiên cứu Thiên Can Địa Chi, Âm Dương Ngũ Hành, Chu Dịch Bát Quái, người ta có thể nhìn thấu bí ẩn của không gian-thời gian và quy luật vận hành của trời đất. Thuật số phương Đông xuất phát từ Chu Dịch, là một môn khoa học dự đoán tương lai và khám phá vũ trụ, chứ không phải khái niệm toán học của phương Tây.

Ngày xưa, các nho sinh, dù học văn hay luyện võ, đều phải tĩnh tâm điều tức, tọa thiền tu hành. Thật ra, trong xã hội cổ đại Trung Hoa, bất kể theo nghề gì hay đảm nhận vai trò nào, nghệ sĩ, nhà văn, hay thợ thủ công, muốn thành thạo một ngành nghề, đều cần có nền tảng tu dưỡng cả bên trong lẫn bên ngoài. Trước khi học tập hay làm việc, họ thường tĩnh tâm, thành ý, tọa thiền, thắp hương, đồng thời không ngừng nâng cao cảnh giới tinh thần. Chỉ khi đó, họ mới có thể liên tục cải thiện kỹ năng và sáng tạo ra những tác phẩm thực sự phi phàm.

Các sản phẩm nghệ thuật của Shen Yun lấy cảm hứng từ những điệu múa văn võ song toàn của nho sinh, truyền tải các giá trị văn hóa, chia sẻ trí tuệ của người xưa, và mang đến những trải nghiệm mới cho công việc và cuộc sống của bạn.

Theo: Shenyuncollections.com